Een paar jaar geleden stond ik voor mijn boekenkasten. Niet om een boek te kiezen. Maar om mezelf te betrappen. Ik had jarenlang bij vrienden hetzelfde gedaan: hun kasten scannen, titels lezen, conclusies trekken. “Toon me je boekenkast en ik zeg je wie je bent.” Een speelse uitspraak. Tot ik naar mijn eigen planken keek.
Wat zag ik?
Non-fictie. Veel non-fictie. Management. Psychologie. Filosofie. Essays. Strategie. Logisch, dacht ik. Dit is mijn vak. Dit voedt mijn werk.
En toch knaagde er iets.
Waar waren de verhalen? De romans die niets “opleveren” behalve verbeelding? Waar was de literatuur die schuurt, vertraagt, ontregelt? Ik las wel eens een roman, zeker. Maar literatuur met een grote L? Die liet ik te vaak links liggen. Te complex. Te weinig tijd. Te weinig context. Excuses dus.
Dus toen ik hoorde dat er in Gent een boekenclub was, en dat ze de shortlist van de Boekenbon Literatuurprijs lazen, wist ik: hier moet ik bij zijn. Niet om “bij te blijven”. Wel om mijn leeswereld open te breken. Het lukte. En wat er daarna gebeurde, verraste me.
Lezen werd een gesprek, geen prestatie
Waar ik vroeger soms stopte als een boek me niet meteen greep, las ik nu door. Niet uit plicht. Maar uit nieuwsgierigheid. Ik wilde begrijpen. Mee kunnen spreken. Mijn stem laten klinken in het gesprek nadien. En dát gesprek… Dat was goud waard.
Boeken waar ik alleen hoogstwaarschijnlijk op was afgehaakt, las ik verder. Later werd ik beloond, boeken gingen steeds meer leven zodra iemand anders er licht op wierp. Een zin die ik had gemist. Een laag die ik niet zag. Een interpretatie die mijn blik kantelde.
Zo lazen we vorige maand Het slot van Franz Kafka. Ik had het zelf nooit vastgenomen. Te zwaar. Te abstract. En ja, het boek eindigt niet echt. Het blijft hangen. Onvoltooid. Ik bleef wat verweesd hangen nadien.
Het gesprek achteraf? Dat was een openbaring. Over macht. Over absurditeit. Over het zoeken naar betekenis in een systeem dat geen antwoord geeft. Blijven draaien in cirkels. Ik was oprecht blij dat ik was blijven lezen. Want steeds vaker zie ik een link naar kafkaiaanse toestanden vandaag. Ook auteur Da Empoli verwijst ernaar in zijn laatste boek ‘Het uur van de wolven’. Meer eigentijds kan moeilijk…
Fictie verandert hoe je kijkt, ook als professional
Wat ik toen nog niet helemaal doorhad, besef ik nu scherp: meer fictie lezen verandert hoe je schrijft.
Fictie scherpt je zintuigen. Ze leert je nuance. Ze dwingt je om tussen de regels te luisteren.
Voor ik naar Vietnam reisde, nam ik dit keer geen stapel praktische reisgidsen mee. Ik leende romans van Vietnamese auteurs. Verhalen die zich afspeelden in dorpen, steden, oorlogen, families.
En plots begreep ik het land anders. Niet via betaalmogelijkheden of must-sees. Maar via schaamte. Loyaliteit. Stilte. Liefde. Verlies.
Ik las bijvoorbeeld The Quiet American van Graham Greene, jaren nadat ik de verfilming had gezien. Wat een verschil. De gelaagdheid. De morele twijfel. De menselijke gespletenheid tegen de achtergrond van politieke inmenging. Dat soort lezen doet iets met je binnenwereld.
Wie beter leest, schrijft rijker
Als schrijfcoach zie ik het vaak: professionals willen helder schrijven. Sterk structureren. Impact maken. Maar wie alleen informatief leest, schrijft vaak ook enkel informatief. Correct. Degelijk.
Wie daarentegen gevoed wordt door verhalen, ritme, perspectiefwissels, stiltes, …schrijft anders. Levendiger. Gelaagder. Menselijker. Lezen is geen tijdverlies voor een schrijver. Het is ‘opwarming’.
Niet om te imiteren. Maar om je gevoeligheid te vergroten.
Een TED Talk die me hierin raakte, ging over een vrouw die uit elk land ter wereld één boek wil lezen. Reizen via literatuur. Dat idee bleef hangen. En wil ik ooit zelf toepassen. Kwestie van mijn leesplan en leesavontuur nog internationaler te maken.
Dus ja. Zomertijd = leestijd.
Niet om je Goodreads-doel te halen. Niet om indruk te maken met titels. Maar om je binnenwereld te voeden. Om jezelf uit te dagen met iets wat je normaal niet kiest. Een roman uit een andere cultuur. Een klassieker die je uitstelde. Een hedendaagse stem die schuurt.
En vooral: deel wat je leest. Vertel erover. Discussieer. Laat anderen meereizen. Lezen wordt rijker wanneer het gedeeld wordt.
Misschien is dit jouw zomer om je leespatroon zachtjes te verstoren. En geloof me: je toekomstige manuscript zal je dankbaar zijn.
Mocht je zin hebben om een eigen, zot, leesplan uit te tekenen dat je schrijven voedt? Ik denk graag met je mee.
Met een inspirerende leesgroet,
PS. Misschien is dit de zomer waarin je niet alleen aan je manuscript werkt, maar ook aan je leeslijst.
Kijken we samen welke boeken jouw pen scherper kunnen maken? Stuur me gerust een bericht. Ik denk graag met je mee.
