Regelmatig krijg ik de vraag of ik iemand wil helpen om een levensverhaal te schrijven. Meestal komt die vraag niet uit het niets. De auteur in kwestie heeft het al zo vaak gehoord: “Jij moet een boek schrijven.” En als mensen dat blijven herhalen, begin je het zelf ook te geloven. Zeker als het samenvalt met een droom die al jaren in je sluimert.
Ik begrijp dat. Echt. Alleen… ook als die droom oprecht is, ben ik meestal niet de juiste persoon om een puur levensverhaal te begeleiden.
Dat is niet omdat ik het verleden niet respecteer. Integendeel. Maar ik heb op een pijnlijke manier ontdekt dat mijn blijheid niet in het verleden ligt.
Ik weet nog exact wanneer dat kwartje viel.
De droom die resoneert… en toch niet klopt
Na jaren in de uitgeverswereld startte ik ooit een samen met een Brusselaar de Nederlandstalige uitgeverij die bedrijfsverhalen uitbracht. Mooie boeken, degelijk gemaakt, boeiende trajecten. Tot er een unieke kans kwam: een gigantisch boekproject voor één van de grootste bouwbedrijven van België. Eén boek werden er uiteindelijk zes. Het was groots, prestigieus, en alles wat je “succes” zou noemen.
De boekvoorstelling was ronduit spectaculair. Een enorme zaal in de Heizel, een optreden van Cirque du Soleil, boeken die letterlijk door de lucht werden doorgegeven. Later op de avond ook een optreden van wijlen Toots Tielemans, die uiteraard ook het boek ontving. De zaal zat vol mensen die ertoe deden. Economisch, politiek, maatschappelijk. Het was zo’n avond waar je als jonge uitgever van denkt: dit is het. Dit is mijn moment.
En toch. Toen ik die avond vertrok, voelde ik geen trots. Geen voldoening. Geen warmte. Ik voelde iets dat me bijna verward maakte: een diepe triestheid. Terwijl ik eigenlijk had moeten overlopen van geluk, voelde ik alleen maar: nooit meer.
Natuurlijk was ik uitgeput. Ik had bijna in de drukkerij gekampeerd, nachtenlang correcties gedaan en alles onder controle gehouden. Maar na het slapen bleef het gevoel. En toen werd het duidelijk: het was niet alleen vermoeidheid. Er kwam iets naar boven dat ik niet meer kon ontkennen.
Wat het verleden me leerde over de toekomst
Geschiedenis maken, zelfs al was het bedrijfs-geschiedenis, maakte mij niet gelukkig meer. En dat had een reden. Strategie, plannen, echte visie… dat deel je niet zomaar, zeker niet als je eerste lezers je collega’s zijn. Dus bleef er vooral een terugblik over. Een verhaal van wat geweest was. Goed verteld, (te)veel succes stories, mooi vormgegeven, maar toch… niet meer voor mij.
Je leven als bron, niet als eindpunt
Door al die mooie boeken te maken, besefte ik dat ik niet gemaakt was om boeken te maken die enkel terugkijken. Ik wilde boeken die vooruitduwen. Boeken die iets openen. Boeken die een lezer helpen nadenken over wat nu komt. Boeken die het leven een beetje beter maken.
Dat was het moment waarop ik stopte met dat soort projecten, en opnieuw begon. Niet met minder ambitie, maar met een andere richting. Ik wilde enkel auteurs begeleiden die niet alleen iets hadden meegemaakt, maar die daar ook iets mee hadden gedaan. Mensen die hun ervaring hadden omgezet in expertise. Die hun verhaal niet als eindpunt zagen, maar als bron.
En daar zit voor mij het grote verschil.
Van wonde naar wijsheid
Ik geloof enorm in ervaringsdeskundigheid. Maar wat mij als boekenmentor het meeste energie geeft, zijn experts die hun wonde niet blijven herhalen, maar die er een litteken van hebben gemaakt. Niet omdat het verleden “af” is, maar omdat het verwerkt is. Omdat het betekenis heeft gekregen. Omdat er helderheid is ontstaan. En omdat ze met die helderheid anderen willen helpen.
Niet de wonde, wel het litteken
Toen ik vorige maand de quote van Georgia O’Keeffe las, voelde ik hoe precies ze dit benoemt: “Where I was born and where and how I have lived is unimportant. It is what I have done with where I have been that should be of interest.” En ja. Dat is exact hoe ik het zie.
Je leven inzetten als bron, niet als einddoel.
Die avond in de Heizel leerde me iets wat ik later pas ten volle begreep: soms vertelt je hart je sneller de waarheid dan je hoofd. Soms sluit je zelf een deur, net op het moment dat iedereen denkt dat die open zou moeten vliegen. En achteraf besef je: gelukkig maar. Want dat is vaak het begin van een pad dat veel meer bij je past.
En dus, als iemand mij vraagt om een levensverhaal te begeleiden, voel ik altijd eerst: wil dit verhaal vooral terugkijken, wil het iets betekenen voor wat komt en vooral: komt je expertise erin voor zodat je ook je kennis en ervaring kan verspreiden?
In het derde geval, ben ik er graag bij betrokken. Want ik word gelukkig van boeken die de toekomst dienen. Boeken die iets in beweging zetten. Boeken die een lezer niet alleen ontroeren, maar ook richting geven.
En misschien heb jij zo’n boekidee. Eentje dat vertrekt vanuit je leven, maar niet in je leven blijft hangen. Eentje dat jouw ervaring inzet om anderen vooruit te helpen.
Als dat zo is, denk ik graag met je mee.
Met warme groet,
PS. Misschien is dit jouw moment? En ja: je toekomst kan beginnen met het inboeken van een call. Zo simpel kan het zijn.
