Steeds meer klanten kijken me schuldbewust aan wanneer ze het zeggen. “Maar ik schrijf eerst met de hand,” fluisteren ze bijna, alsof ze net bekennen dat ze nog een vaste telefoon hebben. Alsof handschrift, in tijden van razendsnelle digitale ontwikkeling, iets is van vroeger. Neanderthalergedrag. Je zou toch mee moeten zijn met je tijd.
En trouwens, ik schrijf zelf ook altijd de eerste versie met de hand: een brief, een blog, een boek, een planning,.… En dan nog het liefst met een echte pen.
De kerstboom in je hoofd
Ik hou ook van de beweging van mijn hand over het papier. Van het geluid van de pen die over het blad krast of glijdt. Van de voeling van verschillende soorten papier of schriftjes, verschillende pennen. En van het herformuleren dat als vanzelf gebeurt in mijn hoofd, vooral omdat mijn hand mijn gedachten niet kan bijbenen.
En dat is precies waar het interessant wordt. Scans bij onderzoek laten zien dat je hele hersennetwerk oplicht als een kerstboom wanneer je met de hand schrijft. Bij het rechtstreeks uittikken op een computer blijft datzelfde netwerk grotendeels donker.
Vanuit de cognitieve psychologie weten ze ook waarom: schrijven met de hand gebruikt hersencircuits die nauw verbonden zijn met hoe concepten zich in je brein nestelen.
Twee of zelfs drie keer je hersenen aan het werk
Dat wil niet zeggen dat je alles met de hand moet schrijven. Maar het is zeker de moeite om het vaak te doen. Zeker nu, in een tijd waarin het ons makkelijk gemaakt wordt om meteen naar een AI-stem te grijpen die alles voor je voorleest of samenvat, vind ik het net belangrijker om me eerst zelf een mening te vormen en die met de hand te noteren.
Want dan zet ik mijn hersenen twee keer aan het werk: één keer om het idee te vormen, en nog eens om het via mijn hand op papier te krijgen. Net die trage omweg lijkt de inspiratie makkelijker te laten stromen.
Of zelfs drie keer. Ik lees en verdiep me momenteel in de Brits-Turkse schrijfster Elif Shafak. Zij zegt dat terwijl ze schrijft, ze zich verbindt met een groter veld, waar ze anders niet makkelijk bij kan. En dat verrast me vaak ook bij het schrijven. Maar dat is voer voor een volgende blog.
Ieder zijn eigen pen
Uiteraard is iedereen anders. Ik kijk bijvoorbeeld vol bewondering toe hoe mijn vriendin journaliste Karen meteen alles rechtstreeks op haar computer uittikt, zonder ook maar één vel (laat staan stapel) papier om zich heen. En haar teksten zijn uitstekend. Bij mij werkt het niet. Jammer, want vaak heb ik het gevoel dat ik veel tijd verlies met schrijven, uitprinten, herlezen, herschrijven..
Kortom, zoek wat voor jou werkt
Dus mijn uitnodiging: zoek iets waarmee jij graag schrijft. Een pen, een vulpotlood, een leuke stift, een heerlijk notitieboekje of schrift. En test het uit.
Ik stuur mijn auteurs jaarlijks een notitieboekje. Ik blijf hen aanzetten om zelf te schrijven. Ook makkelijk op vakantie, zonder stopcontact in de buurt. En nu vind ik daar dus steeds meer goede redenen voor ;).
Ik wens je in ieder geval veel schrijfplezier, en zonder schuldgevoel met de hand,
PS Schrijf jij al met de hand, of stap je meteen naar je computer? Ik denk graag met je mee over je volgende stap. Let’s talk.
