Gebruik je AI om te schrijven?
De vraag komt steeds vaker. Soms nieuwsgierig. Soms argwanend. Soms met een zweem van opluchting, alsof er eindelijk een shortcut bestaat voor al dat denkwerk.
Mijn antwoord is: ja. Maar waarschijnlijk niet zoals je verwacht. Het eigenlijke schrijven? Dat doe ik zelf. Zoals ik het altijd heb gedaan. Zin per zin. Zoekend. Schrapend. Twijfelend. Herlezend. Schrijven met de pen, schrappen, met pijltjes verplaatsen… bijschrijven.
Waarom? Omdat schrijven voor mij geen productieproces is. Het is een leerproces. Wanneer je zelf schrijft, gebeurt er iets bijzonders. Je denkt trager. Dieper. Je wordt gedwongen om je ideeën helder te formuleren. Om gaten in je redenering te ontdekken. Om je eigen expertise te verfijnen. Schrijven bouwt kennis. Het scherpt je visie aan. Het verrast je zelfs. Soms, wat zeg ik ‘meestal’ zelfs, sla ik een compleet onverwachte weg in. Die ik dan volg, of noteer.
Als je dat uitbesteedt, lees: volledig laat genereren, mis je precies dat stuk. De groei. De nuance. De worsteling waar vaak je beste inzichten ontstaan. En uiteraard: een boek zonder doorleefde gedachten mist ziel. Het mist persoonlijkheid. Het mist jou. En dat voel je als lezer. Ik haal makkelijk alle vlakke AI teksten uit de manuscripten.
De echte vraag is niet óf je AI gebruikt
De echte vraag is: waarvoor gebruik je het?
Elke professional die vandaag een boek schrijft, staat voor dezelfde keuze. Welke delen van je werk wil je automatiseren? En waar wil je zelf door? Wat er echt toe doet is hoe je de bestaande technologie gebruikt. Twee vragen van Cal Newport helpen me telkens verder (om zelf te blijven nadenken):
- Ondersteunt deze technologie iets wat ik diep vanbinnen waardevol vind? En de vervolgvraag:
- wat is de beste manier om die waarde te realiseren?
Ik gebruik AI als hulpmiddel om interviews uit te schrijven. Om structuurvoorstellen te testen. Om tussentitels te laten suggereren. En ja, soms ook voor sterke SEO titels of spelling en redactie. De AI content lees ik niet snel na. Nee, ik print die uit, pas nog grondig aan en nadien print ik de tekst nogmaals, als ik veel aanpaste. Nooit copie/pasten. Wie het schrijfproces volledig uit handen geeft, bespaart misschien tijd. Maar verliest vaak scherpte. En precies dat is wat je boek onderscheidt in een wereld vol ruis.
Een boek is geen contentproduct. Het is geen snelle marketingtool. Geen verzameling slimme zinnen. Het is een denktraject. Een positionering. Een intellectuele en persoonlijke verdieping.
AI kan structureren. AI kan samenvatten. AI kan eventueel redigeren. Maar AI kan jouw ervaring niet doorvoelen. Het kan je twijfel niet dragen. Het kan je unieke combinatie van expertise, falen, groei en inzicht niet beleven. Dat moet jij doen. Gun jezelf het denkwerk. Het schrijvende denken. Want daar gebeurt de magie. Ik schreef het al. Niet in de gegenereerde zinnen, maar in wat jij ontdekt terwijl je ze zelf formuleert.
Nog iets, kies bewust met welk AI systeem je wil werken
Ik volg de Amerikaanse politiek op de voet, of probeer dat toch. En ook in de systemen (en vooral de eigenaars ervan), zit vaak een evolutie die ik niet graag zie aankomen. Daarom ben ik vorig trimester compleet afgehaakt van Chat GPT (en eigenaar Sam Altman). En kies ik voor een betalende versie van Anthropic (Claude) waar de eigenaar het meest veiligheidsregels respecteert.
Met tijd denk ik aan overschakeling op Le chat van het Europese Mistral. Die ik van dichtbij blijf opvolgen. Wellicht gebruik ik binnenkort vooral het Franse Mistral voor persoonlijke vragen, zoals reizen enzo. Waar ik professioneel verder met Claude werk. Het evolueert snel…
Met bemoedigende groet,
PS Wil je graag eens babbelen?
